AC ve DC şarj arasındaki fark nedir? Hangisini ne zaman kullanmalı?
Elektrikli araçlarda AC ve DC şarjın çalışma mantığı, hızları, maliyetleri ve batarya sağlığına etkileri üzerine sade bir rehber.
Elektrikli araç sahiplerinin en sık karşılaştığı iki kavram AC (alternatif akım) ve DC (doğru akım) şarjdır. Aradaki fark, akımın aracın içinde mi yoksa istasyonda mı dönüştürüldüğüdür.
AC şarj: Yavaş ama ekonomik
Bataryalar enerjiyi DC olarak depolar. AC şarjda şebekeden gelen alternatif akım, aracın içindeki dahili şarj cihazı (on-board charger) tarafından doğru akıma çevrilir. Bu yüzden şarj hızı, aracın dahili şarj cihazıyla sınırlıdır.
- Tipik güç: 7,4 kW (monofaze) – 11 kW veya 22 kW (trifaze)
- 60 kWh’lik bir bataryayı 11 kW ile %10’dan %100’e doldurmak yaklaşık 5–6 saat sürer.
- Evde, iş yerinde, AVM ve otel otoparklarında yaygındır.
- kWh fiyatı genellikle DC’ye göre belirgin şekilde düşüktür.
DC şarj: Uzun yolun dostu
DC şarjda dönüşüm istasyonun içinde yapılır ve enerji doğrudan bataryaya aktarılır. Bu sayede çok daha yüksek güçlere çıkılabilir.
- Tipik güç: 50 kW’tan 300 kW’a kadar
- Çoğu araç %10–80 aralığını 20–40 dakikada tamamlar.
- Otoyol dinlenme tesisleri ve şehir içi hızlı şarj noktalarında bulunur.
- kWh fiyatı AC’ye göre daha yüksektir.
Neden %80’de durmalı?
DC şarjda güç, batarya doldukça düşer (şarj eğrisi). %80’den sonra şarj hızı ciddi şekilde yavaşlar. Uzun yolda %80’e kadar şarj edip yola devam etmek, %100’ü beklemekten genellikle daha hızlıdır. Rota Planlayıcı aracımız bu yüzden durakları varsayılan olarak %80 hedefle hesaplar.
Hangisini seçmeli?
| Durum | Önerilen |
|---|---|
| Gece evde/işte uzun süre park | AC |
| Şehir içi günlük kullanım | AC |
| Uzun yol, kısa mola | DC |
| Acil ve hızlı şarj ihtiyacı | DC |
Günlük kullanımda ağırlıklı olarak AC şarj kullanmak hem maliyeti düşürür hem de bataryayı daha az yorar. DC şarj ise uzun yolculukların vazgeçilmezidir.